مجبور نيستى که ملکه زيبائى را خيلى جدى بگيرى تا بفهمى که بايکوت، ميتواند يک عمل سمبليک و موثر باشد.

Natasha Walter
n.walter@btinternet.com

The Independent , 07 November 2002

از همان روزى که سازماندهان مسابقات ملکه زيبائى دنيا تصميم گرفتند که اين نمايش در نيجريه برگزار شود، بايد متوجه ميشدند که تفاوت هاى فراوانى بين وضعيت زنان کشور ميزبان و نمايشهاى پر زرق و برق رقابتى وجود دارد.

دو سال پيش دختر نوجوانى در ملا عام به خاطر زنا و مورد تجاوز قرار گرفتن بوسيله ٣ مرد، شلاق خورد. سال پيش هم اولين محکوم به سنگسار به خاطر زنا سوفيا حسينى بود که به خاطر دلايل تکنيکى سنگسار نشد. ولى حالا زن ديگرى به اسم آمينه لاوال به خاطر بچه دار شدن از مردى که قول داده بود با او ازدواج کند، محکوم به سنگسار شده است. قرار است وقتى که بچه اش از شير گرفته شد وى را " تا گردن در خاک چال کنند و آنقدر سنگبارانش کنند تا بميرد."

کانديدهاى مسابقه ملکه زيبائى که تصميم گرفته اند به نيجريه نروند به اين باورند که تجربه آمينه لاوال، رقابت براى بدست آوردن تاج و تخت وحمايل پر زرق و برق را در بهترين حالت، بى معنى و پوچ مى کند. ملکه زيبائى کشورهاى دانمارک، سوئيس، اتريش و کاستاريکا تصميم گرفته اند که کناره گيرى کنندو عده اى ديگر هم در حال تصميمات شبيه به اين هستند. ملکه زيبائى فرانسه سيلويا تلر مى گويد: " در حالى که زنى به شنيع ترين شکل در حال روبرو شدن با مرگ است، کارهاى مهمترى از برنده شدن جايزه زيبائى مى تواند وجود داشته باشد. "

خيلى از مردم اين نمايش هاى زيبائى و رابطه آنها را در دفاع از حقوق بشر نمى فهمند و جدى نمى گيرند اما ملکه زيبائى دانمارک، کسى که از همه بايکوت کنندگان ديگر راديکالتر است، يک شير زن غير معمولى ست. Masja Juel، آرايشگر کار آموز که در يک شهر کوچک دانمارک زندگى مى کند، کسى ست که لبخندش ميتواند بهترين تبلغ براى مصرف خمير دندان باشد.

اما آيا واقعا مى شود از روى ظاهر اين افراد قضاوت کرد؟ اين زنان از صميم قلب تلاش کرده اند که موضوع آمينه لاوال را تعقيب کنند و از او حمايت به عمل آورند. به نظرم بايد برايشان کف زد. حتى اگر ملکه زيبائى شدن براى خيلى از ما جوک باشد، براى خيلى از زنان مقام با ارزشى ست که دور انداختنش کار راحتى نيست. ولى آنها اين کار را کردند. همانطور که ماسيا جوئل در مصاحبه اش مى گويد: " تصميم سختى بود، من با اين رقابت ها آرزوهاى زيادى داشتم ولى فکر مى کنم که انتخاب درستى کرده ام."

هنوز خيلى از ما که به اين بايکوت با سمپاتى نگاه مى کنيم از خودمان مى پرسيم که آيا واقعا اين بايکوتها تاثيرى دارد؟ قانون شريعت فقط در شمال نيجريه به اجرا گذاشته شده و دولت مرکزى و خود رئيس جمهورOlusegan Obusanjo که مسيحى است، گفته است که با سنگسار آمينه لاوال موافق نيست. اگر تقاضاى فرجام وى به دادگاه عالى راه پيدا کند، قطعا فتواى سنگسار لغو خواهد شد. بعضى صاحب نظران مى گويند که رئيس جمهور فعلى که به شيوه دمکراتيک انتخاب شده است، سعى مى کند که جلوى تندروهاى مذهبى را بگيرد و کشورهاى ديگر بايد از او استقبال کنند، نه اينکه وى را بيشتر تحت فشار قرار دهند.

آمينه خود بايکوت را تاييد نمى کند. گزارش رسيده که مى گويد: " بهتر است آنها بيايند اينجا. من مطمئنم که همه چيز درست خواهد شد و خيلى از مردم در تمام دنيا مرا حمايت خواهد کرد."

اما زنان نيجريه اى که بهتر از هر مفسر خوش نيت غربى اوضاع کشورشان را تشخيص مى دهند، ميگويند که بايکوت تاثير خوبى خواهد داشت. من ديروز که با Hurera Akilu-Atta ، يکى از وکلاى آمينه لاوال که براى Baobab، سازمان حقوق بشر زنان نيجريه فعاليت مى کند حرف زدم، مى گفت که: "وقتى من شنيدم که شرکت کنندگان در مسابقه ملکه زيبائى در حال بايکوت کردن مسابقه هستند خيلى خوشحال شدم. ما معتقديم اين اقدام به آمينه لاوال خيلى کمک خواهد کرد."

از آنجا که آمينه لاوال سواد خواندن و نوشتن نداردو تنها و بى دفاع به خاطر تهديد به مرگ در شرايط مخفى زندگى مى کند، اصلا تعجب آور نيست که در دفاع از بايکوت حرفى نمى زند. اما همانطور که خانم Akilu-Atta مى گويد هدف از اين بايکوت بايد گذاشتن فشار روى رئيس جمهور باشد تا حکم سنگسار را لغو کند. وى مى گويد: "حمايت بين المللى رشد کرده است. اين خيلى مهم است که زنان دنيا در حال توجه دادن افکار عمومى به اين مسئله هستند. در حال حاضر رئيس جمهور براى لغو فتوا سکوت اختيار کرده است چون همين روزها انتخابات سراسرى است و وى به راى منطقه شمال کشور نياز دارد."

اين نکته اصلى اين اعتراض است. تو مجبور نيستى که ملکه زيبائى را خيلى جدى بگيرى تا بفهمى که بايکوت، مى تواند يک عمل سمبليک و موثر باشد. و افکار عمومى را متوجه چيزى بکنى که مى توانست به فراموشى سپرده شود. همان طور که تومار Amnesty Inter national با بيش از يک ميليون امضا دولتهاى کشورشان را وادار کردند که به دولت نيجريه اعتراض کنند.

با وجود اينکه از ديدن اين حمايتهاى بين المللى در حال رشد خوشحالم، يادمان باشد که حمايت واقعى اى که آمينه مى تواند روى آن حساب باز کند از طرف زنان درون کشور خودش مى باشد. قانون شريعت با قربانى کردن هزاران نفر بر اثر درگيرى هاى شهرى به تازگى به جامعه نيجريه تحميل شده است. لاوال مى تواند روى کمک سرتاسرى در کشور خودش حساب کند و تا همينجا هم جانش را مديون زنان نيجريه اى ست که از او حمايت مى کنند و برايش فرجام مى خواهند.

اگر تو به حرفهاى اين زنان گوش دهى متوجه مى شوى که عقيده اينکه ايده حقوق بشر در فرهنگهاى مختلف متفاوت است، چقدر بى معنا و پوچ است. Hauva Ibrahim وکيل زنى که دفاع از لاوال را سرپرستى کرده و او را براى چند ماهى مخفى نگه داشته تا از گزند تندروها در امان باشد، مى گويد که آنها بايد قانون را بدست خودشان بگيرند. خانم Ibrahim که خودش فردى مذهبى و مسلمان است و از منطقه شمال کشور مى باشد در مصاحبه اى با يکى از روزنامه هاى نيجريه اى ماه پيش خاطر نشان مى شود که: "وقتى ما روى مذهب متمرکز مى کنيم از مسئله اصلى دور مى افتيم. مسئله اصلى مذهب نيست، مسئله اصلى اجراى قانون است."

چنين زنانى از همان حقوقى حرف مى زنند که زنان ديگر در سراسر دنيا دارند مى گويند. همان طور که خانم Akilu-Atta به من گفت: "کار اساسى و پايه اى اين نيست که فقط به اجراى اين حکم اعتراض کنيم، بلکه تغيير شرايطى زندگى زنانى است که در اين منطقه هستند. طورى که آنها بتوانند سواد خواندن و نوشتن داشته باشند. اگر زنان بتوانند بخوانند و آموزش ببينند، آنوقت نمى گذارند که از اسلام به عنوان ابزارى برعليه آنها استفاده شود."اينچنين زنانى به مبارزه شان ادامه خواهند داد حتى اگر پس از مدتى توجه افکار بين المللى نسبت به آنها کمرنگ شود. آنها شيرزنان واقعى براى دفاع از حقوق زنان هستند. همانطور که خانم Ibrahim گفت: "اين يک نبرد براى زنانگى ست، نبردى براى اجراى قانون."