روزنه

جمعه 11 فروردين 1391 ساعت 12:39

مقالات رسیده - آرشیو مقالات مریم نمازی

در ادامه کار اکتیویسیت مصری،  علیا المهدی و تصمیم شجاعانه اش در گذاشتن عکس تمام برهنه خود در بلاگش در ماه نوامبر، مریم نمازی، فعال متولد ایران، ۴۵ ساله، این ماه تصمیم گرفت که اعتراض اجتماعی خودش در دفاع از حقوق زنان را  در شکل مورد نظرش را اعلام کند: انتشار یک تقویم کامل از زنان تمام برهنه.

خانواده مریم نمازی ایران را در سال ۱۹۸۰ ترک کردند. این فعال سیاسی بدلیل فعالیتهای ضد رژیمی اش نتوانسته است از آن به بعد به ایران برگردد. نمازی که اکنون در لندن زندگی میکند، برای حقوق زنان، سکولاریسم و آزادی بیان تلاش میکند.

مجله "لبنان حالا"  با این اکتیویسیت از طریق ای میل تماس گرفت و در باره تصمیم او برای انتشار این تقویم که در شروع این ماه در سایتها منتشر شد با ایشان گفتگو کرد.   

سئوال: شما چگونه به ایده تقویم انقلابیون برهنه رسیدید؟

مریم نمازی: میخواستم کاری در حمایت از علیا ماجد المهدی و فریادش علیه ضدیت با زن انجام دهم. به نظرم اقدام او شجاعت زیادی لازم داشت و این حرکت با توجه به تعرض ضد انقلاب متشکل از اسلامیها و ارتش علیه حقوق زنان و آزادی بیان در مصر، از لحاظ سیاسی مهم بود. گروهی از زنان را به خاطر آوردم که برای رسیدن به هدفشان به صورت برهنه ظاهر شده بودند و به عنوان "دختران تقویم" مشهور شده بودند. از اینجا به این فکر افتادم که به جای انجام یک حمایت فردی، انتشار یک تقویم روش خوبی برای سازمان دادن حمایت از او خواهد بود. البته زمانیکه من این ایده را در بلاگم اعلام کردم به این فکر نکرده بودم که پیدا کردن زنان ومردانی که این کار را انجام دهند چقدر مشکل خواهد بود و همچنین برای خود من چقدر سخت خواهد بود که با عکس برهنه ام ظاهر شوم.

واکنشها تاکنون چه گونه بوده اند؟

مریم نمازی: تلاش میکنم خیلی از واکنشهای منفی را نخوانم چرا که میتوانند حقیقتا بسیار زننده باشند. هیچ چیز دیگری به اندازه برهنگی نمیتواند ضدیت با زن را به سطح بیاورد. با این وجود، صادقانه باید بگویم که از وسعت حمایتهای دلگرم کننده بسیار شگفت زده شده ام. امیدوارم علیا هم مثل من از واکنشهای مثبت خوشحال شده باشد. 

با انتشار این تقویم میخواهید چه پیامی بدهید؟

قبل از هرچیز و مهمتر از هر چیز، میخواستم بگویم که حمایت از زنان شجاعی مثل علیا مهم است. میخواستم اطمینان بدهم که غلیا احساس تنهایی نکند چون واقعا تنها نیست. او حمایتهای زیادی دارد و من میخواستم کاری کنم این حمایتها آشکار شود. البته، برهنگی تنها راه حمایت از غلیا نیست، اما برهنگی پاسخی مهم و ضروری در این رابطه بود، به ویژه به این خاطر که معلوم بود چگونه برهنگی خشم برانگیز خواهد بود.  

من همچنین میخواستم اعلام کنم که هیچ چیز بدی در برهنگی نیست. مسئله کالا شدگی و شئ شدگی بدن زنان است و نه  برهنگی در خود. برهنگی، آنچنانکه الیا به تصویر کشید و یا در تقویم به تصویر کشیده شده است، عمیقا انسانی است.  

جالبترین نکته این است که مخالفت با تقویم فقط از طرف اسلامیها و شوینیستها نیست که فکر میکنند بدن زنان موهن است و برهنگی تجاوز به "شرف" ملی و "عفت" و "اخلاق" جامعه است. در میان کمپینرهای سابق حقوق زنان هم، تقویم و برهنگی با تصاویر برهنه زنان در تبلویدها مقایسه میشد. طنز این است که اسلامیها اغلب  سیاستهای شرم آور خود را به مثابه نسخه ای در مقابل تحقیر زنان در جوامع غربی تصویر میکنند، اما تصویر تحقیر آمیز خودشان در باره بدن زن بسیار شرم آورتر از آن چیزی است که ادعای مخالفت با آن را دارند. تصویر مخالفین تقویم (علیرغم تناقض ظاهریشان) همه ریشه در تصویر مذهبی و پورنوگرافیک از بدن زنان به مثابه یک چیز شرم آور  دارد.     

کنتراست جالبی است: استفاده از برهنگی زن به مثابه پیامی علیه سرکوب. میتوانید کمی در این باره صحبت کنید؟

زمانیکه با یک جنبش اسلامی مواجه هستید که زن را نصف مرد اعلام میکند و میخواهد زنان در اسارت باشند، خفه شوند، در حجاب پیچیده شوند و جدا باشند؛ آنگاه برهنگی یک شکل مهمی از مقاومت و اعتراض و همبستگی میشود. برهنگی آنتی تز حجاب است. برهنگی یک روش مدرن برای مصاف با اسلامیسم و حجاب است. اسلامیستها میخواهند ما خود را بپوشانیم، پنهان کنیم، دیده نشویم و شنیده نشویم؛ ما هم تن نمیدهیم. 

در خیلی جاها ۔ از ایران، افغانستان، عربستان سعودی، پاکستان و عراق تا حتی مراکز قدرت اسلامیها در انگلستان و غرب، بیحجابی و یا حجاب نامناسب برای زن یک جرم است. در چنین شرایطی، برهنگی یک روش مهمی است که از طریق آن را اعلام کنیم: "بس است! دیگر نه!" 

آیا پیدا کردن زنانی که بخواهند برهنه ظاهر شوند سخت بود؟

مریم نمازی: پیدا کردن زنان برای تقویم سخت بود؛ خیلی از آنها که توافق کرده بودند بعدا به دلایل متنوعی عقب کشیدند، دلایلی از قبیل اینکه نمیتوانند در شکل کاملا برهنه هماهنگ با تصویر اصلی علیا ظاهر شوند. همچنین، در آغاز تصمیم من بر این بود که مردان هم شرکت کنند اما تصاویر حرفه ای قابل انتشار دریافت نکردم. نهایتا ما گروهی از زنان را ۔ زنانی متفاوت از نظر ترکیب فیزیکی و فکری ۔ پیدا کردیم و توانستیم تقویم را منتشر کنیم.    

من مطمئنم که در میان زنان درگیر درجات مختلفی از راحتی در رابطه با این پروژه وجود داشت. بعضیها در مقایسه با بقیه راحتتر بودند. من خودم به نحوی باورنکردنی برای گرفتن عکس برهنه مشکل داشتم؛ شاید مشکلترین کاری بود که تاکنون انجام داده بودم. من متوجه شدم که بعضی از احساسات من در باره بدن خودم چقدر منفی هستند. این ماجرا برای من چنین روند دردناکی بود، اما آنگاه که تقویم منتشر شد، دیگر بر این احساس غالب شدم. دیگر "خجالت" نمی کشیدم و از این نظر برای همیشه خوشحال خواهم بود.  

"فشارها" از طرف کسانیکه احساس میکردند انجام چنین کاری برای شخصی در "موقعیت" من "نامناسب" است، احساس ناامنی من را بیشتر میکرد، که البته مرا مصمم تر کرد. جالب است که برهنگی هرچقدر به خود انسان نزدیکتر میشود همانقدر سخت تر است. برهنگی علیا "انقلاب مصر را لکه دار کرد،" برهنگی گلشیفته تمام یک ملت را! و تا آنجا که به من و زنان ایرانی در تقویم مربوط است، به نظر میرسد ما تصویر تمام یک ملت را و همچنین اپوزیسیون سیاسی در ایران را "لکه دار" کرده ایم! *

ترجمه از محسن ابراهیمی