جوانان کمونیست ۴۶۷

مصاحبه با محسن ابراهیمی

در هفته گذشته اولین شماره نشریه "کمونیسم کارگری، نشریه تئوریک سیاسی حزب کمونیست کارگری منتشر شد. در یادداشت سردبیر این نشریه آمده است" نشريه کمونيسم کارگري، نشريه تئوريک -سياسي حزب است. حزب کمونيست کارگري، حزب نقد راديکال و ريشه اي از نظام سرمايه داري، حزب گرايش کمونيستي طبقه کارگر است. حزبي براي انقلاب کردن عليه نظام سرمايه داري و استقرار يک جامعه انساني، جامعه سوسياليستي است. به اين اعتبار، حزبي است که در صف اول مبارزه بر عليه نظام اسلامي سرمايه و جمهوري اسلامي قرار دارد و سرنگوني اين حکومت از طريق يک انقلاب را در دستور دارد. نشريه تئوريک - سياسي اين حزب هم قاعدتا روي مسائلي خم ميشود که نقد راديکال از نظام سرمايه داري، جنبش کمونيسم کارگري، جنبش انقلابي عليه نظام اسلامي و انقلاب براي پايين کشيدن جمهوري اسلامي و برقراري يک جامعه انساني و سوسياليستي در دستور ميگذارد." برای معرفی این نشریه به خوانندگان "جوانان کمونیست"، مصاحبه ای با محسن ابراهیمی سردبیر این نشریه انجام داده ایم که توجه شما را به آن جلب می کنیم.

جوانان کمونیست: با تشکر از شما محسن ابراهیمی که در این مصاحبه شرکت می کنید. حزب کمونیست کارگری نشریات متعددی دارد از جمله انترناسیونال و جوانان کمونیست، لزوم انتشار یک نشریه جدید چیست؟ این نشریه قرار است به کدام مسائل پاسخ دهد و اهمیت آن در مبارزات جاری مردم ایران چیست؟

محسن ابراهیمی: من هم از اینکه چنین فرصتی از طرف نشریه "جوانان کمونیست" ایجاد شده است صمیمانه تشکر میکنم. جامعه ایران یک مبارزه جدی و عمیق سیاسی و طبقاتی سرنوشت ساز را از سر میگذراند. مبارزه ای که در خرداد ۸۸ اوج گرفت و لحظاتی حتی تا یک قدمی سرنگونی جمهوری اسلامی هم پیش رفت.

طبقات و نیروها و جنبشها و سازمانهای سیاسی متنوعی با اهداف سیاسی متنوع وارد میدان شده اند و تلاش میکنند فرجام این مبارزه را مطابق اهداف سیاسیشان شکل بدهند. اهدافی که گاها ۱۸۰ درجه در نقطه مقابل هم قرار دارند. روشن است که بسته به اینکه چه نیرویی رهبری مبارزه جاری را بدست بگیرد، سیمای سیاسی و اجتماعی بعد از سرنگونی حکومت اسلامی هم مطابق آن شکل خواهد گرفت.

حزب کمونیست کارگری، به مثابه رادیکالترین، مطرح ترین و قدرتمندترین نیرو در طیف چپ، در همه لحظات این مبارزه سرنوشت ساز دخیل و تاثیر گذار بوده است و خواهد بود. قدرت تاثیر گذاری حزب ، در درجه اول منوط به این است که چقدر آمال و آروزهای انسانی کارگران، زنان و جوانان و به طور کلی نیروهای خواهان تغییرات بنیادی را نمایندگی میکند؛ چقدر اعتراض و نقد جامعه از وضع موجود را عیمقتر میکند و چقدر در تاکتیکها و روشهای مبارزه جاری تاثیر میگذارد. اما روشن است که داشتن نقد رادیکال و انسانی از وضع موجود و تاکتیکهای سیاسی درست همه مسئله نیست. تبدیل کردن این نقدها و روشها و سیاستها و تاکتیکها به نیروی مادی به همان اندازه مهم است و این هم منوط به این است که حزب چقدر به قلب و مغز جامعه و نیروهای اصلی دخیل در این حرکت تاریخی دسترسی پیدا میکند.

نشریات حزب، از مهمترین ابزارهای حزب برای بردن این نقد رادیکال وانقلابی به میان کارگران، زنان و جوانان یعنی همان نیروهای اصلی دخیل در انقلاب هستند. این نشریات دائما تلاش میکنند به مسائل و معضلات پیشاروی مبارزه برای رهایی از این دنیای سراسر فقر و اسارت و تحقیر و بیحقوقی، از موضع یک نیروی انسانی و رادیکال و کمونیست جواب دهند. در یک نگاه کلی، انتشار نشریه "کمونیسم کارگری" هم برای تحقق چنین هدفی در دستور قرار گرفته است با این تفاوت که در نشریه "کمونیسم کارگری" همان مسائل در سطح تحلیلی تر و پایه ای تر و مفصلتر مورد توجه قرار میگیرد. اجازه بدهید این تفاوت را با یک مثال توضیح دهم.

ناسیونالیسم، یکی از جنبشهای مهم طبقه بورژوا بوده و هست. این طبقه، همین امروز چه در سطح جهان و چه در ایران، با توسل به این جنبش دائما به جنگ تمایلات و اهداف و تلاشهای انسانی طبقه کارگر و همه نیروهای پیشرو میرود. طبقه بورژوا به خوبی بر خاصیت این جنبش واقف است. پتانسیل آن را برای تفرقه انداختن میان طبقه کارگر میشناسد. به ظرفیت این جنبش در مسموم کردن اوضاع سیاسی آشناست. این طبقه و ایدوئولوگها و نظریه پردازانش دائما تلاش میکنند سم ناسیونالیسم را در بسته بندیهای جدیدتر روانه بازار سیاسی کند. در همین سی سال گذشته، مخصوصا در یکسال اخیر، هم جناح حاکم جمهوری اسلامی، و هم اپوزیسیون بورژوایی – درون حکومتی و بیرون از حکومت – بیشترین تقلاها را کرده اند که مبارزه انسانی مردم علیه کل نظام ضد انسانی حاکم را با توسل به همین جنبش تضعیف کنند، در مقابلش سد ایجاد کنند، مسیر جنبش انسانی مردم را که عمیقا در مقابل دسته بندی انسانهاست، به سمت باتلاق ناسیونالیسم کج کنند. یک روز خود باندهای حاکم جمهوری اسلامی، از درون لجنزار جنبش منفور اسلامی با پرچم ایران و ایرانیت و عظمت ایران بیرون می آیند و ابلهانه تصور میکند میتواند مثلا با نمایشات مضحکی مثل "همایش ایرانیان مقیم خارج" و قسم خوردن به نام ایران و ایرانی دریچه نجاتی پیدا کنند. روز دیگر از میان اپوزیسیون، در قالب دفاع از تمامیت ارضی، پوتین به پا میکنند و در کنار جمهوری اسلامی قرار میگیرند. زمانی دیگر، به درون اعتراض مردم آذربایجان علیه حکومت میپرند تا نفرت سیاسی مردم از نظام را به نفرت ملی تبدیل کنند. جایی دیگر تلاش میکند مبارزه انسانی مردم کردستان برای لغو اعدام – اعدام هر انسانی - را به مبارزه کردها برای لغو اعدام کردها تبدیل کنند. زمانی دیگر تقلا میکند مبارزه مردم خوزستان علیه رژیم اسلامی را رنگ کشمکش قومی بزنند. جایی دیگر، با وقاحت کم نظیری، مبارزه علیه عمل شنیع سنگسار را به مبارزه "شیرزنان آریایی" علیه "سوسمارخواران عرب" تبدیل کنند. روزی دیگر لباس نمایندگی "اقوام کرد و ترک و عرب" به تن میکنند و به عنوان نماینده خودگمارده این "اقوام و ملتها" راه حمله نظامی را هموار کنند تا شاید از میان خرابه های یک کشمکش نظامی فرجی برای این بیماران سیاسی باز شود و سفره ای پهن شود و اینها به عنوان رهبران اقوام دورش بنشینند. این تقلاها تعطیل نخوهد شد چون این جنبش خوب میداند که هرچقدر مبارزه مردم سیمای انسانی به خود بگیرد، همانقدر جا و فضا برای جنبشی با فلسفه قوم پرستانه تنگتر میشود. همین مثال را میتوان به همه جوانب وضع موجود، از سیاست گرفته تا اقتصاد و فرهنگ و مذهب، جنبش ملی-اسلامی، اصلاح طلبی اسلامی، نو اندیشی دینی، نسبیت فرهنگی، تبیین از حقوق انسان، تبیین از مناسبات سیاسی، آلترناتیوهای سیاسی راست و چپ مثل دموکراسی و نظام شورایی، تبیین از برابری و آزاد و غیر بسط داد. نشریات متنوع حزب که معمولا به تناوب هفته ای منتشر میشوند، از موضع کمونیسم و انسانیت، دائما مشغول نقد مشخص این تاکتیکها و سیاستها و تبیینها و تصاویری هستند که جنبشهای مختلف در مقابل جامعه قرار میدهند. دائما مشغول جا انداختن تصویری انسانی در رابطه با این مسائل هستند. دائما در حال زدن قارچهای سمی هستند که در اشکال و ابعاد متنوع از درون باغچه ناسیونالیسم سبز میشوند. مشغله نشریه کمونیسم کارگری هم پاسخ دادن به همین مسائل است با این تفاوت که هم تناوب و هم حجم نشریه اجازه میدهد موضوعات مورد بحث همه جانبه تر و پایه ای تر مورد ارزیابی و نقد قرار گیرند. در چند جمله، نشریه خود را موظف میداند به جنگ مکاتب و آرا و افکار سیاسی و خرافات فکری و فرهنگی ای که این جنبشها تولید و بازتولید میکنند و از طریق آنها اسارت انسانها را تداوم می بخشند برود. و روشن است که تمرکز ویژه ای روی نسخه ایرانی همین جنبشها و آراء و افکار خواهد داشت.

جوانان کمونیست: شماره اول "کمونیسم کارگری" حول چه مسائلی بحث می کند و تم اصلی این شماره چیست؟

محسن ابراهیمی: در یکسال گذشته فضای انقلابی برجامعه ایران حاکم بود. بهتر است بگویم انقلابی علیه نظام اسلامی در جریان بود و متاثر از آن کشمکشی حاد و فعال و دائم در میان آلترناتیوهای سیاسی راست و چپ فضای سیاسی جامعه را اشغال کرده بود. معضلات و مسائل پیشا روی جامعه مستقیما از این فضا متاثر بود و این فضا و این مسائل مستقیما در شماره اول نشریه منعکس است. این البته طبیعی و قابل انتظار است چرا که نشریه تئوریک-تحلیلی حزبی که خود یک پای مهم انقلاب علیه نظام موجود است نمیتواند از این انقلاب و مسائلش فاصله داشته باشد. به تیتر مقالات این شماره نگاه کنید: انقلاب چگونه پیش میرود. سال ۸۸ و جایگاه جنبش کارگری. مارکس و انقلاب در ایران. بحثی در مورد ملت و ناسیونالیسم. کمونیسم کارگری و انقلاب. روایت یک مدافع سرمایه داری از بقاء جمهوری اسلامی. نقش مذهب و ناسیونالیسم در حاکمیت سیاسی. انقلاب ایران و تغییر پارادایم جهانی. می بینید که همه این مقالات به نحوی حول مسائل انقلاب و مشخصا انقلاب در ایران متمرکز هستند و البته از موضع تغییرات ریشه ای به سراغ جنبشها و احزاب دیگر رفته اند و از درون نقد این جنبشها و گرایشات، انسانی ترین تصویر از آینده و انسانی ترین راه پیشاروی جامعه را عرضه کرده اند. تلاش کرده اند نشان بدهند که چرا ناسیونالیسم و مذهب و خرافات سیاسی متنوع سر به همین جنبشها راهی برای تداوم اسارت و حقارت و فلاکت موجود در قالبها و اشکال جدید است. چرا اپوزیسیون حافظ نظام به شیادیهایی مثل اصلاح قانون اساسی و نواندیشی دینی و استخراج حقوق بشر از اسلام و سکولاریسم نیم بند (مدافع طرد جنبه های بد اسلام و حفظ جنبه های "خوب" آن) و خرافات و خیمه شب بازیهای سیاسی مشابه دست میبرند. چرا یک انقلاب تمام عیار ساده ترین و سرراست ترین و موثرترین راه بزیر کشیدن توحش اسلامی است. چرا جامعه ایران اگر میخواهد به طور اساسی از اختناق سیاسی، اسارت فرهنگی، خرافات مذهبی، نابرابری اقتصادی نجات پیدا کند، راهی جز سرنگونی انقلابی جمهوری اسلامی ندارد. چرا اگر این جامعه میخواهد روی آزادی همه جانبه را ببیند، روی سعادت و رفاه را ببیند، روی آسایش و امنیت و حرمت انسانی را ببیند راهی جز تغییرات ریشه ای در همه ابعاد نظام حاکم را ندارد و بالاخره چرا تحقق این اهداف فقط با انقلابی میسر است که در آن طبقه کارگر پیشرو، زنان و جوانان آزادیخواه و برابری طلب، و مشخصا جنبش کمونیسم کارگری رهبری را به دست بگیرد.

جوانان کمونیست: در میان جوانان و دانشجویان در ایران و به خصوص طیف چپ این بخش، مباحث بسیار گسترده ای در جریان است، از بررسی گرایشات چپ در ایران و جهان تا مسائل فلسفی و مسائل مربوط به مبارزه و انقلاب و تاریخ مبارزات طبقه کارگر، آیا "کمونیسم کارگری" راهی برای ارتباط با مخاطبین جوان خود و دخالت در این مباحث دارد؟

محسن ابراهیمی: همین چند مثال شما در باره موضوعات مورد توجه جوانان نشان میدهد که جوانان هم دقیقا درگیر پاسخ دادن به مسائلی هستند که مستقمیا به مبارزه و کشمکش برای یک جامعه آزاد وانسانی مربوطند. جز این هم نمیتوانست باشد چرا که جوانان- مخصوصا در ایران به خاطر ویژگیهای نظام حاکم که زندگی این نسل را تباه کرده است – ناگزیرند در این کشمکش دخالت فعال داشته باشند. سرنوشت جوانان به همه لحظات مبارزه جاری، شکست و پیروزی هر طرف این کشمکش گره خورده است. به این اعتبار، موضوعات نشریه "کمونیسم کارگری" مستقیما موضوعات مورد توجه نسل جوان است. یعنی اولین و مهمترین شرط رابطه این نشریه با نسل جوان یعنی شریک بودن درمشغله ها و معضلات و سئوالات این نسل، آماده است. با توجه به این فاکتور، به نظرم هر چقدر نشریه بیشتر و وسیعتر در میان جوانان توزیع شود، هر چقدر بیشتر از طرق مختلف مخصوصا ابزارهای اینترنتی مثل فیس بوک در در دسترس جوانان قرار گیرد و توجه جوانان به مطالب نشریه جلب شود همانقدر امکان ارتباط متقابل میان نشریه و جوانان هم عملی تر خواهد شد. اجازه بدهید همینجا از سردبیر نشریه "جوانان کمونیست" دعوت کنم یک استارت خوبی در رابطه با موضوع همین سئوال را در نشریه "کمونیسم کارگری" بزند. منظورم آماده کردن مقاله ای برای شماره دوم نشریه است که در آن تصویری هم جانبه از جنبش جوانان در ایران داده شود که در آن مسائل متنوع این جنبش مورد تحلیل قرار بگیرد. مثلا: جنبش جوانان در ایران چه ویژگیهایی دارد؟ نقش نسل جوان در سیمای سیاسی جامعه ایران چیست؟ مشغله ها و مسائل سیاسی و فلسفی نسل جوان در ایران چه ها هستند؟ کدام جنبشها و گرایشات و رگه های فکری و سیاسی در میان جوانان فعال هستند؟ گرایش چپ در میان جوانان در چه وضعی است؟ گرایش کمونیستی در میان جوانان در چه موقعیتی است و ظرفیت رشد این گرایش چگونه است؟ و در یک کلام، نقش جوانان در انقلاب جاری و انقلاب برای رهایی انسانی چیست؟

جوانان کمونیست: توصیه شما به جوانان و دانشجویان، و هر کسی که این مصاحبه را می خواند در ارتباط با نشریه "کمونیسم کارگری"چیست؟

محسن ابراهیمی: "کمونیسم کارگری"، نام با مسمایی برای این نشریه است. به این معنا که این نشریه ظرفی برای تفسیر اوضاع نیست؛ ظرفی و ابزاری برای نقد و تغییر است. ظرفی برای سیر و سیاحت در عالم انتراعیات و مباحث مجرد و بی خاصیت و "بی طرف" - همان زروقهای معمول برای توجیه وضع موجود – نیست؛ بلکه ظرفی برای مادیت بخشیدن به نقد رادیکال و ریشه ای و انسانی جنبش کمونیسم کارگری از اوضاع واقعی است. به این معنا، نشریه کمونیسم کارگری، در عین حال نشریه گرایش رادیکال و کمونیستی در میان نسل جوان است. گرایشی که وظیفه تغییر انقلابی و انسانی اوضاع را در دستور قرار داده است؛ گرایشی که رهایی جامعه را در گرو رهایی از مناسبات اقتصادی سرمایه داری میداند؛ گرایشی که تمامیت حکومت اسلامی سرمایه را هدف قرار داده است. به این اعتبار، نشریه "کمونیسم کارگری" پرداختن به سئوالات و معضلات و مسائل درگیراین گرایش را فعالانه در دستور دارد. توصیه من به جوانان و دانشجویان آزادیخواه وبرابری طلب این است که مطالب این نشریه را فعالانه دنبال کنند، در مباحث نشریه تعمق کنند، مقالات نشریه را در محافل خود به بحث بگذارند و نظرات خود را در باره این مباحث با نشریه در میان بگذارند و از این طریق در گسترش دادن و مادیت بخشیدن به نقد ریشه ای نظام موجود و رسیدن به جامعه ای انسانی، آزاد و برابر نقش ایفا کنند.*

تورنتو

۹ اگوست ۲۰۱۰، ۱۸ مرداد ۱۳۸۹