در حاشيه رويدادها، سياوش دانشور

مذهب، قوميت، نظم نوين

مرگ پاپ و انتخابات فرمايشى در عراق در ترسيم سيماى امروز سرمايه دارى و دمکراسى نظم نوينى خصلت نما است. براى مرگ پاپ سران بيش از دويست کشور بخط شدند و ماشين عظيم رسانه اى را بخدمت گرفتند تا اعلام کنند که مذهب در سياست رسمى جا دارد. معلوم شد بورژوازى امروز حتى از ادعاى سکولاريسم نيز فاصله گرفته است. البته حواسشان جمع بود که همزمان "قداست روحانى" پاپ را با ضد کمونيسم ويژه او عجين کنند. مرگ پاپ و تبليغات رسمى پيرامون آن يکبار ديگر نشان داد که صنعت مذهب يک رکن مهم حاکميت سياسى در نظم نوين جهانى است، طوق بردگى سرمايه است، و بايد در زندگى مردم نقش بيشترى بعهده بگيرد.

اما اين تنها مذهب نيست که جايگاه خود را در سياست و فرهنگ و اخلاقيات حاکم ترسيم ميکند، قوم پرستى و ناسيوناليسم بازيگر ديگر دمکراسى نظم نوينى است. نمايش تقسيم قدرت ميان اقوام و عشاير و مذاهب در عراق، بعد ديگر اين تصوير است. همان رسانه ها و همان دولتهائى که براى دستگاه مذهب و پاپ بخط شدند، ميگويند مردم عراق به آرزوهاى ديرينه شان رسيده اند و براساس قوميتها و مليتها و مذاهب دمکراسى را تجربه ميکنند! راست ميگويند، اين دمکراسى نظم نوينى است: انهدام يک جامعه به بهانه "مقابله با ديکتاتورى"، اعمال تروريسم کور دولتى به بهانه "مقابله با تروريسم"، آزمايش مخرب ترين سلاحهاى کشتار جمعى به بهانه "مقابله با ساخت سلاحهاى کشتار جمعى"! هديه دمکراسى به مردم عراق عقب راندن جامعه به دوره قبل از شکل گيرى دولت - ملت بورژوازى است. سرهم بندى دولتى براساس "کرد" و "شيعه" و "سنى" و بدست دادن بالانسى در موازنه قدرت يعنى مدل دمکراسى نظم نوينى. قرار است در اين دمکراسى، طبقات و جنبشها، افکار و آرا، شهروند، حقوق فردى و اجتماعى، جهانشمولى حق بشر، برابرى و غيره محلى از اعراب نداشته باشد. قرار نيست ديگر سوسياليست، ليبرال، محافظه کار، سوسيال دمکرات و غيره باشيد، امروز هر کسى بايد با قوميت و مذهب و فرهنگ باز تعريف شود. محل تولد و زبان مادرى و يا تعلق به فلان سکت و فرقه مذهبى مبناى هويت فردى و اجتماعى و مبناى دخالت در قدرت و قدرت سياسى است. بايد در مقابل اين بربريت ايستاد!

تنها کارگر و سوسياليسم ميتواند اين سير قهقرائى دنياى امروز را متوقف کند و جوامع امروز را در مسير پيشرفت و تمدن قرار دهد. اين اوضاع براين واقعيت تاکيد ميکنند که تاريخ و جامعه "خود بخود و تدريجى" پيشرفت نميکند. بقول منصور حکمت معلوم شد که "جهان بدون فراخوان سوسياليسم، بدون اميد سوسياليسم و بدون "خطر" سوسياليسم به چه منجلابى تبديل ميشود"!

پيش به سوى اول مه

شواهد حاکى از آنست که اول مه امسال در ايران روز داغى است. جمهورى اسلامى فشار به کارگران و مردم محروم را به اوج رسانده است. طبق اظهارات خودشان با حداقل دستمزد تعيين شده نان خالى هم براى خانواده کارگرى جزو اقلام لوکس شده است! فضاى اعتراض در ميان کارگران شديد است. کارگران اين وضعيت را نميپذيرند و ناچارند که نپذيرند! جنبش افزايش دستمزد و خواست ٤٥٠ هزار تومان حداقل دستمزد همگانى راه افتاده و به اول مه و اعتراض در اينروز جهت داده است. تلاش براى برپائى تشکلهاى واقعى کارگرى، لغو کار قراردادى، حق اعتصاب و ديگر مطالبات کارگرى، بحث جارى و داغ کارگران پيشرو و فعالين کارگرى است. نارضايتى بحدى وسيع است که خانه کارگر و شوراهاى اسلامى "اپوزيسيون" شدند و رفسنجانى کمپين انتخاباتى اش را با طرفدارى از "افزايش دستمزد" شروع کرده است. در صحنه سياسى نيز کمپ راست، چه در حکومت و چه در بيرون حکومت، تماما متشتت و بى افق است و در مقابل راديکاليسم و عمل اعتراضى مستقيم مردم هر روز و در ظرفيتها و فرصتهاى مختلف ابعاد جدى ترى ميگيرد. راه حل چپ مقبوليت اجتماعيش تقويت شده و چشمها بسوى دخالت کارگر بعنوان يک طبقه در تحولات سياسى دوخته شده است. اول مه امسال ميتواند نقطه تلاقى روندهاى سياسى مهمى در جامعه ايران باشد. يک تحرک گسترده در اول مه ميتواند کارگر را در مرکز تحولات سياسى قرار دهد.

مسئله افزايش دستمزد و حداقل حقوقها تنها معضل کارگران نيست. اين خواست در ميان معلمان و پرستاران نيز يک خواست قديمى و محورى است. بدنبال اعتصاب معلمان در مناطق چهارگانه اهواز و چند شهر ديگر خوزستان در روزهاى دوشنبه و سه شنبه اين هفته، اخبار حاکى از تلاش معلمان براى برگزارى اجتماعات سراسرى در اول مه و روزهاى بعد است. خواستهاى رفاهى معلمان و پرستاران و کارگران خواست وسيع اکثريت مردم محروم است. اين مطالبات بايد بصورت قطعنامه ها و شعارهاى سراسرى در اجتماعات اول مه اعلام شود. قبل از اول مه بصورت مصوبه مجامع کارگرى و معلمان در مدارس و مناطق تصويب شود. بايد تلاش کنيم که فضاى شهرها و مراکز آموزشى و محلات و کارخانه ها رنگ و روى روز کارگر و خواست افزايش دستمزد را بگيرد.

اول مه روز کارگر و روز بشريت آزاديخواه است. در تاريخ معاصر و در اذهان توده هاى وسيع مردم هميشه خوشبختى و رفاه با آرمان کارگر تداعى شده و فقر و بدبختى با نظام بورژوايى. در اول مه، در مقابل مذهب و ناسيوناليسم و سرمايه، پرچم انترناسيوناليسم کارگرى را برافرازيم و در صفى جهانى بر هويت مشترک انسانى و طبقاتى مان تاکيد کنيم! در اول مه با پرچم آزادى و رفاه جامعه به ميدان بيائيم! ٭