جوانان کمونيست ١٤٣

منصور حکمت در اکرائين

کمونيسم کارگرى به روسى

گفتگو با خليل کيوان

جوانان کمونيست: اخيرا سفرى به اکرائين داشتيد و ملاقاتى با سازمان جوانان حزب کمونيست اکرائين داشته ايد. کمى برايمان از ديدارتان بگوييد. اول چه شد که به اکرائين رفتيد؟

خليل کيوان: در تابستان گذشته، يکى از دانشجويان ايرانى در اکرائين که براى ديدارى به سوئد آمده بود، خواهان ملاقاتى با حزب در سوئد و من شده بود. او به حزب و منصور حکمت بسيار علاقه مند است. همچنين مايل بود که کارى در اين رابطه انجام دهد. پيشنهاد ترجمه آثار منصور حکمت را به او دادم. کارى که به کمک دوست ديگرى ساشا انجام گرفت و اکنون منتخبى از آثار منصور حکمت به روسى در سايت بنياد منصور حکمت قرار گرفته است. در همين رابطه و بررسى امکان انتشار منتخب آثار منصور حکمت، در فوريه امسال به کيف، پايتخت اکرائين رفتم. سکرتر حزب کمونيست اکرائين که ترجمه را ديده بود و از قبل فهمييده بود که من به آنجا خواهم رفت، خواهان ديدارى با من شده بود. در دفتر مرکزى حزب، ملاقاتى داشتيم. از من خواست که براى سازمان جوانان آنها در دفترشان صحبت کنم. حدود ١٥ نفر از فعالين جوانان حزب در دفتر بودند. با اشتياق در باره مسائل متنوع گفتگو کرديم. از جمله؛ در باره اوضاع کمونيسم، تفاوت سوسياليسم و سرمايه دارى دولتى، سقوط شوروى، اوضاع ايران و نقش جريانات پرو شوروى در روى کار آمدن و تقويت جمهورى اسلامى، در باره حزب و جنبش کمونيسم کارگرى، اوضاع سياسى عراق، جنبش هاى ضد امپرياليستى، اسلام سياسى و بسيارى مسائل ديگر صحبت کرديم. از سازمان جوانان کمونيست حزب ما و فعاليت هاى آن و اشکال کار آن مى پرسيدند. آدرس هاى تماس و سايت هاى حزب را دريافت کردند. بعد از اين جلسه نيز، سکرتر حزب از من خواست که روز بعد هم به دفتر بروم و ملاقاتى با اعضا دفتر حزبشان داشته باشم که برايم مقدور نبود.

جوانان کمونيست: جالب است، آن سر دنيا و صحبت از منصور حکمت و کمونيسم کارگرى، به روسى؟

خليل کيوان: خير، انگليسى صحبت ميکرديم. دو مترجم داشتند. خيلى کم و گاها از مترجم فارسى - روسى نيز استفاده ميشد. چون انگليسى من متوسط است و گاه راحت تر بود به فارسى توضيح دهم.

جوانان کمونيست: کدام مسائل براى آنها کليدى تر بود؟ آيا با مباحث شما توافق داشتند؟

خليل کيوان: درک از سوسياليسم و علت سقوط شوروى، ماهيت جنبش هاى به اصطلاح ضد امپرياليستى (ضد آمريکائى)، عدم استقبال جوانان اکرائين از سياست و عدم توفيق آنها در جلب جوانان به سياست و حزب از اهم اين مسائل بود.

وقتى روى سرمايه دارى دولتى و خصوصيات آن و درونمايه مشترک آن با سرمايه دارى آزاد تاکيد گذاشتم و تاکيد کردم که، طبقه کارگر شوروى استثمار ميشد، اضافه ارزش توليد ميکرد و مزد دريافت ميکرد و اين جوهر سرمايه دارى است، بسيارى از آنها با من همراه شدند و عملا روى اين مساله به دو دسته تقسيم شدند. اکنون که مباحث ما در قبال مسائل شوروى و علت فروپاشى آن به روسى ترجمه شده است، ترديدى ندارم که در ميان مدت بازتاب تاثيرات نظرات حکمت را بيشتر خواهيم ديد.

اخيرا از يکى از دست اندرکاران تماس هاى بين المملى رفقاى حزب کمونيست کارگرى عراق ،مطلع شدم که يکى از جريانات در روسيه مواضع حزب ما در عراق را، تائيد و پشتيبانى ميکنند. بنظرم اين هنوز نمونه هائى کوچک از روى آورى هاى وسيعتر به مواضع و سياست هاى کمونيسم کارگرى در آينده را نشان ميدهد.

جوانان کمونيست: اوضاع در اکرائين چگونه است و حزب کمونيست اکرائين در چه وضعيتى است؟ در مورد عدم استقبال جوانان از سياست پاسخ شما چه بود؟

خليل کيوان: حزب کمونيست اکرائين از بزرگترين احزاب بلوک شوروى سابق است. اين حزب بيشترين آرا را به خود اختصاص ميدهد اما دولت در دست سوسيال دمکرات ها است. در اين مورد مردم جوک زياد ميگويند. بى افقى ناشى از سقوط بلوک سابق در غياب يک نقد سوسياليستى از علل اين سقوط و به همين دلايل عدم جسارت براى خيز برداشتن براى تشکيل دولت و گرفتن سکان جامعه، عدم اعتماد به اين احزاب را در ميان مردم تعميق کرده است. وضع به گونه اى است که مردم در حسرت گذشته اند و آن را آرزو ميکنند. اگر يک حزب کمونيستى با نقد سوسياليستى به گذشته حضور داشت، اگر جسارت کافى براى گرفتن مقدرات کشور را داشت بنظر من مردم امروز بسرعت به اين حزب روى مى آوردند. جامعه در فقر، استيصال و بى افقى غرق است. اعتياد، ايدز و سل، فحشا، کودک خيابانى، سو تغذيه گسترده، بيکارى، وضعيت انفجار آميز مسکن و بسيارى از مشکلات ديگر زندگى را به يک کابوس روزانه براى مردم تبديل کرده است. مردم هيچ اميدى براى خلاصى از اين وضعيت ندارند. مسابقه بقا به معنى واقعى در آنجا در جريان است. مردم و از جمله جوانان دليلى نميبينند، اميدى ندارند که با روى آورى به سياست وضعيت خود را بهبود بخشند. اين بخشى از پاسخ من به اين سئوال بود و اضافه کردم که، بدون يک تصويه حساب همه جانبه در تئورى، برنامه، سياست و فعاليت روزانه شان غير ممکن است که جوانان به آنها روى بياورند. بعلاوه سقوط شوروى را، زرادخانه هاى تبليغى بورژوازى، شکست کمونيسم معنى کرده و جا زده است. و از اين نظر کمونيسم در آنجا نيز در موقعيت دفاعى قرار گرفته است. نکته مهم ديگر که روى آن تاکيد داشتم اين بود که سيماى جهان امروز بشدت متاثر از جنبش ها و جريانات غير سوسياليستى و غير آزاديخواهانه است. قطب آزاديخواهى، قطب سوسياليستى غايب است، ضعيف است. اين نيز بر اوضاع در هر گوشه جهان و از جمله بر وضعيت جوانان اکرائين در عدم روى آورى به سياست و بلاخص به کمونيسم تاثير جدى دارد.

در اين ميان روى يک استثنا انگشت گذاشتم و آن روى آورى جوانان به سياست در ايران، و پايه هاى عينى آن بود. و اينکه جوانان زيادى به سياست و بويژه کمونيسم کارگرى روى آورده اند گفتگو کرديم. با آنها در ميان گذاشتم که قدرت گيرى کمونيسم در هر گوشه جهان بسرعت رورى آورى به کمونيسم در جهان را، و از جمله در اکرائين را، موجب خواهد شد. و امروز بنا به فاکتورهاى متعدد اين تحول سوسياليستى در ايران ممکن است و جزب کمونيست کارگرى و سازمان جوانان آن، براى آن تلاش ميکنند. يک پى آمد قدرت گيرى کمونيسم کارگرى در ايران، بى شک روى آورى به کمونيسم را در جهان در پى خواهد داشت.

ففاسفاس